Gi Stasis Bij Konijnen: Symptomen, Oorzaken, Behandeling En Wanneer Het Spoed Is

GI-stasis bij konijnen: symptomen, oorzaken, behandeling en wanneer het spoed is

GI-stasis, ook wel darmstilstand genoemd, is een van de meest voorkomende én gevaarlijkste aandoeningen bij konijnen. Het spijsverteringsstelsel van een konijn moet voortdurend in beweging blijven. Zodra de darmen vertragen of stilvallen, kan het dier snel achteruitgaan. Het herkennen van de signalen is daarom van levensbelang. In dit artikel lees je hoe GI-stasis ontstaat, welke symptomen je moet kennen en hoe de behandeling verloopt.

Wat is GI-stasis?

GI-stasis betekent dat de darmen van het konijn te traag bewegen of volledig stoppen. Hierdoor stapelen gas en voedsel zich op, wat pijn veroorzaakt en de situatie verder verergert. Zonder snelle behandeling kan het levensbedreigend worden.

Symptomen van GI-stasis

Let goed op de volgende symptomen. Hoe eerder ze worden herkend, hoe beter de prognose.

Veelvoorkomende symptomen

Een konijn dat 6–8 uur niet eet, loopt een serieus risico op darmstilstand.

Oorzaken van GI-stasis

GI-stasis ontstaat zelden zomaar. De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Te weinig vezels in het dieet (onvoldoende hooi)
• Stress
• Pijn door andere aandoeningen (bijvoorbeeld gebitsproblemen)
• Plotselinge verandering in voeding
• Ingeslikte haren door overmatige verharing
• Overgewicht of weinig beweging
• Onderliggende ziekten zoals lever- of nierproblemen
• Gasvorming door verkeerde voeding

Vaak speelt een combinatie van factoren een rol.

Wanneer is GI-stasis een spoedgeval?

GI-stasis is altijd een spoedgeval. Je moet direct contact opnemen met een dierenarts wanneer je:

• Geen keutels ziet
• Ziet dat het konijn niet eet
• Buikpijn of tandenknarsen opmerkt
• Een opgeblazen buik voelt
• Sloomheid of instorten ziet

Snelle behandeling kan het verschil maken tussen herstel en ernstige complicaties.

Hoe stelt de dierenarts de diagnose?

De dierenarts bekijkt:

• Buikomvang en spanning
• Geluiden in de darmen
• Röntgenfotos om gasophoping of verstoppingen zichtbaar te maken
• Mogelijke onderliggende oorzaken zoals gebitsproblemen

Onderzoek gebeurt snel omdat tijd cruciaal is.

Behandeling van GI-stasis

Behandeling richt zich op het weer op gang brengen van de darmen en het verlichten van pijn. Dit gebeurt meestal met:

• Pijnstillers
• Darmstimulerende medicatie
• Warmte en hydratatie (oraal of via infuus)
• Force feeding met speciale voeding (wanneer veilig)
• Behandeling van onderliggend probleem (zoals tanden, stress of voeding)
• Gasverminderende middelen wanneer nodig

Ernstige gevallen kunnen opname vereisen.

Wat kun je thuis doen totdat je bij de dierenarts bent?

Let op: dit is geen vervanging voor medische zorg, maar kan helpen onderweg.

• Bied warmte aan (bijvoorbeeld een warmtematje met handdoek)
• Zorg dat het konijn rechtop zit en comfortabel ligt
• Laat hooi en water beschikbaar
• Geef geen nieuwe snacks of groenten

Geef geen medicatie zonder overleg met een dierenarts.

Hoe kun je GI-stasis voorkomen?

• Zorg voor onbeperkt hooi van goede kwaliteit
• Introduceer nieuw voer langzaam
• Borstel regelmatig tijdens verharing
• Zorg voor voldoende beweging
• Vermijd stressvolle situaties
• Geef brokjes met mate
• Controleer regelmatig het gebit

Gezonde darmen zijn afhankelijk van constante vezelinname.

Veelgestelde vragen

Hoe snel kan GI-stasis ontstaan?

GI-stasis kan binnen enkele uren ontstaan, vooral bij stress of onvoldoende vezelinname. Daarom is snel ingrijpen zo belangrijk. Een konijn dat 's ochtends nog normaal at, kan 's middags al ernstig ziek zijn.

Kan een konijn vanzelf herstellen?

In bijna alle gevallen niet. GI-stasis verergert zonder behandeling en kan levensbedreigend worden. De darmen hebben meestal medische hulp nodig om weer op gang te komen.

Wanneer moet ik direct naar de dierenarts?

Wanneer je konijn langer dan 6 uur niet eet, geen keutels produceert, sloom is of pijnsignalen toont zoals tandenknarsen of een opgeblazen buik. Wacht niet af, want elke uur telt.

Mag ik mijn konijn dwangvoeren bij GI-stasis?

Alleen als de dierenarts dit veilig acht. Bij buikpijn of volledige verstopping kan dwangvoeren gevaarlijk zijn en de situatie verergeren. Laat dit altijd beoordelen door een professional.

Kan stress alleen GI-stasis veroorzaken?

Ja, stress is een belangrijke trigger omdat het de darmwerking direct beïnvloedt. Verhuizing, nieuwe huisgenoten, luide geluiden of veranderingen in routine kunnen voldoende zijn om de darmen te laten vertragen.

Wat is het verschil tussen gasophoping en GI-stasis?

Gasophoping kan onderdeel zijn van GI-stasis of er apart van voorkomen. Beide zijn zeer pijnlijk en vereisen snelle behandeling. Gas ontstaat doordat voedsel fermenteert in stilstaande darmen.

Hoe lang duurt het herstel?

Milde gevallen kunnen binnen 24–48 uur verbeteren met de juiste behandeling. Ernstige gevallen vragen langere opname en nazorg, soms meerdere dagen. Volledige terugkeer naar normaal eetgedrag kan een week duren.